Ví dặm ân tình

Năm phút thư giản theo chân bạn quý ghé thăm bạn mới quen, gặp chuyện hay về Nho tướng Nguyễn Công Trứ: "Sự nghiệp kinh luân thiên hạ hữu/ Phong lưu đáo lão thế gian vô" (Sự nghiệp giúp đời thiên hạ có/ Ăn chơi tới lão thế gian không) nhưng với dị bản và giai thoại vui hơn (do anh Thạch Hầu kể). Sững sờ thích khi nàng Ví dặm ân tình nói vui: "Nếu Nguyễn Công Trứ còn sống, em xin đến làm lẽ". Đọc kỹ "Em xin làm lẽ Nguyễn Công Trứ" (ảnh trên của Ví dặm ân tình) thấy hay đào để, thấu tình đạt lý lắm, chỉ tiếc là nàng chưa thật hiểu Nguyễn Du thôi. Nguyễn Du và Nguyễn Công Trứ là câu chuyện dài. Tôi vui đùa lại và cầu thân kết nghĩa:

Vô nhà đã thấy THƯƠNG, Vì Dặm ân TÌNH, thuyền quyên ứ hự VUI làm thiếp.
Ra ngõ rồi thêm NHỚ, Linh Giang ơn NGHĨA, anh hùng khấp khởi SƯỚNG gặp em.

Nguyễn Công Trứ (1778-1858) con người ấy, sự nghiệp ấy thật không tầm thường, khẩn điền mở cõi giúp dân, ra tướng võ vào tướng văn, Uy Viễn phong lưu rất mực: "Ngồi buồn mà trách ông xanh/ Khi vui muốn khóc, buồn tênh lại cười/ Kiếp sau xin chớ làm người/ Làm cây thông đứng giữa trời mà reo/ Giữa trời vách đá cheo leo/ Ai mà chịu rét thì trèo với thông." Nguyễn Công Trứ kém Nguyễn Du 13 tuổi và cùng đồng hương Nghi Xuân, Hà Tĩnh. Ông là vị tướng văn võ song toàn, phong lưu đa tình, gian thần đời loạn năng thần đời trị, có công với triều Nguyễn trong cai trị, dẹp loạn. Ông cùng chủ kiến với Gia Long, Minh Mệnh ra tay trước (tiên phát chế nhân) để chặn bước những người xuất chúng và các thế lực tiềm tàng ngấp nghé ngai vàng, trong đó có Nguyễn Du. Nguyễn Công Trứ luận về Thúy Kiều nhưng thực chất là luận về Nguyễn Du: "Bán mình trong bấy nhiêu năm, Dễ đem chữ hiếu mà lầm được ai." Nguyễn Công Trứ thân mật hay chống đối Nguyễn Du đó là điều hậu thế cần lý giải cho đúng? Biết đúng Nguyễn Du và Nguyễn Công Trứ thật không dễ.

Đọc thêm:
Em xin làm lẽ Nguyễn Công Trứ (Ví dặm ân tình)
Nguyễn Du và Nguyễn Công Trứ (Hoàng Kim)
Linh Giang dòng sông quê hương (Hoàng Kim)

Đón đọc:
Thông reo Ngàn Hống (tiểu thuyết lịch sử Nguyễn Thế Quang)
Nguyễn Công Trứ chuyện hay viết lại (Hoàng Kim)
Nguyễn Công Trứ thơ hay tuyển chọn (Hoàng Kim)

Trở về trang chính
TÌNH YÊU CUỘC SỐNG
(Hoàng Kim để tôi đọc lại)
DẠY VÀ HỌC
(trang tình yêu, văn hóa giáo dục,
khoa học cây trồng và du lịch Việt)
HỌC MỖI NGÀY
(Những bài tuyển chọn về văn hóa giáo dục
lịch sử, thơ văn)
DẠY VÀ HỌC Ở ĐHNL HCM